Khoai tây là cây trồng vụ đông ngắn ngày (85 – 90 ngày), nếu canh tác đúng kỹ thuật có thể cho năng suất trên 30 tấn củ/ha. Để đạt được năng suất lý tưởng đó, bà con cần tuân thủ một số kỹ thuật trồng và chăm bón cho cây khoai tây sau đây.

1. Tổng quan về cây khoai tây

          Khoai tây thuộc nhóm cây ưa lạnh, thời gian sinh trưởng ngắn nên thường được trồng vào vụ đông trên chân đất 2 vụ lúa. Đất trồng khoai tây lý tưởng có thành phần cơ giới nhẹ đến trung bình, độ pH từ 5,5 – 6,5. 

          Thời vụ trồng khoai tây có sự khác biệt theo từng vùng địa lý như sau:

– Vùng Trung du và miền núi phía Bắc: trồng khoảng giữa đến cuối tháng 10, cho thu hoạch vào tháng 1 năm sau.

– Vùng Bắc Trung bộ: trồng đầu tháng 11, thu hoạch cuối tháng 1 năm sau.

– Vùng Đồng bằng sông Hồng: trồng cuối tháng 10, đầu tháng 11 và thu hoạch cuối tháng 1 đến khoảng đầu tháng 2 năm sau.

          Ngoài ra, tại một số vùng chuyên canh sản xuất khoai tây lớn tại Tây Nguyên chủ yếu là ở tỉnh Lâm Đồng có thể sản xuất khoai tây quanh năm. Nhưng mùa vụ thuận lợi nhất vẫn là vụ Đông Xuân và vụ Xuân, kéo dài từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau.

2. Kỹ thuật gieo trồng cây khoai tây

          Bà con có thể chọn lọc củ đẹp, chất lượng từ vụ trước để làm giống. Giống khoai tây có thể để nguyên cả củ trồng nếu là loại củ giống nhỏ. Nếu củ giống to (khối lượng ≥ 50g/củ) nên cắt củ giống, chấm vào xi-măng, tro bếp để tránh thói củ hoặc chuột bọ trước khi trồng.

          Tùy vào điều kiện giống và đất trồng cụ thể, lượng giống cần chuẩn bị dao động khoảng 30 – 40kg trên một sào 360m2. Đất trồng cần được cày bừa vừa tới, sau đó tiến hành lên luống rộng 120 – 140 cm, rãnh của luống sâu từ 15 – 20 cm, rộng từ 30 – 40 cm. Trồng khoai thành 2 hàng, mật độ trồng trung bình 6 – 7 củ/m2, khoảng cách giữa các củ từ 25 – 30 cm. Sau trồng có thể phủ luống khoai tây bằng chất liệu hữu cơ như: rơm, rạ hoặc mùn mục để tạo độ tơi xốp cho đất, giúp cho việc trao đổi chất diễn ra thông suốt hơn.

3. Bón phân gì cho cây khoai tây

          Khoai tây là cây trồng cho sinh khối lớn, đồng thời cũng đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng đầy đủ mới cho năng suất cao và phẩm chất tốt. Phần tiếp theo của bài viết sau đây, chúng tôi sẽ chia sẻ cho bà con công thức bón phân cho khoai tây đạt năng suất cao nhất.

          Để có thể thu hoạch trên 30 tấn khoai mỗi vụ, bà con cần đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của cây khoai tây gồm 120kg N, 60kg P2O5, 114 kg K2O, 20 kg SiO2, 9 kg MgO, 60 kg CaO, 15 kg S và 0,1-02 kg vi lượng các loại.

          Từ nhu cầu trên, Công ty liên doanh phân bón Hữu Nghị khuyến cáo bà con sử dụng hỗn hợp NPK đa nguyên tố. Tức là ngoài các nguyên tố đa lượng đạm, lân, kali, phân còn có yếu tố trung vi lượng như: lưu huỳnh (S), canxi (Ca), magie (Mg), silic(Si); bo (B), molypden (Mo), kẽm(Zn), đồng (Cu), sắt (Fe) mà cây trồng không thể được bổ sung nếu bón các loại phân bón khác.

          Các dòng phân NPK cao cấp Hữu Nghị sử dụng bón cho khoai tây cùng 3 giai đoạn bón phân thiết yếu bà con cần quan tâm như sau:

  • Bón lót

          Để cây mọc mầm khoẻ, rễ phát triển mạnh, sinh trưởng, phát triển tốt cần chọn một trong các loại phân có hàm lượng đạm, lân cao để bón lót cho khoai tây. 

Hình ảnh bao bì sản phẩm NPK 16.16.8

          Sau khi rạch hàng, bà con bắt đầu bón lót toàn bộ phân chuồng và NPK 16.16.8 Hữu Nghị vào rạch rồi lấp một lớp đất mỏng, sau đó đặt củ giống. Khi đặt củ giống tránh đặt trực tiếp vào phân, làm như vậy củ giống dễ bị sót, sau đó lấp đất phủ lên củ giống 3 – 5 cm rồi vét rãnh lên luống. 

  • Bón thúc lần 1

          Đối với khoai tây, bà con chia làm 2 thời kỳ bón thúc, kết hợp nhặt cỏ dại vun xới lấp kín phân bón. Sau khi cây mọc cao 15 – 20 cm, bà con bắt đầu bón thúc đợt 1 bằng phân bón NPK 13.13.13 để cân đối dinh dưỡng của cây. Bón vào mép luống hoặc giữa 2 khóm khoai, không bón trực tiếp vào gốc cây vì dễ làm cây chết. Bà con bón cách gốc ước chừng 15 – 20cm để đảm bảo cây hấp thụ dinh dưỡng một cách an toàn.

          Với đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng, dòng phân NPK 13.13.13 có vai trò như sau:

– Đạm: Là yếu tố phân bón quan trọng cho sự phát triển thân, lá, rễ, củ. Khoai tây có nhu cầu đạm ngay từ khi mầm nhú lên khỏi mặt đất, thiếu đạm lá nhỏ, tia củ ra chậm; thừa đạm cây phát triển nhanh, lá to, mỏng, thân mềm, không mập và không tập trung dinh dưỡng vào củ, dẫn dụ sâu bệnh phát sinh, phát triển làm cho năng suất, chất lượng củ thấp.

– Lân: Khoai tây cần lân trong suốt thời kỳ sinh trưởng, song tập trung nhiều ở hai giai đoạn làm củ và phát triển bộ rễ, đồng thời lân có tác dụng tăng số lượng củ, chống rét, chống bệnh, giúp quá trình tổng hợp và tích lũy tinh bột làm tăng năng suất và phẩm chất củ,bởi vậy lân cần được bón sớm.

– Kali: Nhu cầu kali của khoai tây gần tương đương với đạm, kali có tác dụng tăng cường trao đổi chất, tổng hợp dinh dưỡng về củ, tăng tính chống chịu hạn, chống bệnh, khoai tây cần nhiều kali vào giai đoạn làm củ nên thường được bón thúc là chủ yếu.

– TE: Ca, Mg, S, Si, Bo, Cu, Zn…bổ trợ cho cây khoai tây phát triển khỏe mạnh toàn diện, cho năng suất cao với chất lượng củ tốt, giàu dưỡng chất.

  • Bón thúc lần 2

Đợt bón thúc lần 2 sẽ rơi vào khoảng 15 – 20 ngày sau đợt 1. Bà con bố trí rải phân NPK 15.5.16 vào mép luống hoặc giữa 2 khóm khoai và vun luống lần cuối, vét sạch đất ở rãnh luống, vun cho luống to và cao đề phòng khi ruộng bị úng nước sẽ khô nhanh.

          Đặc biệt kết hợp bón KaliSulphate để kích thích cho củ to, nặng, mẫu mã đẹp. Không bón phân chuồng tươi hoặc tưới quá nhiều nước giai đoạn nuôi củ vì dễ làm tăng khả năng nấm bệnh, làm cho mã củ không đẹp và khoai dễ bị thối.

4. Chăm sóc

a) Phủ luống

          Sau trồng có thể phủ luống khoai tây bằng chất liệu hữu cơ như: rơm, rạ hoặc mùn mục để tạo độ tơi xốp cho đất, giúp cho việc trao đổi chất.

b) Xới xáo, làm cỏ, vun gốc

          – Khi cây mọc lên khỏi mặt đất 7 – 10 ngày, cao khoảng 15 – 20 cm tiến hành chăm sóc lần 1 bằng cách xới nhẹ, làm sạch cỏ, bón thúc đợt 1 rồi vun luống, kết hợp tỉa cây để lại 2 – 3 mầm chính.

          Cách lần 1 từ 15 – 20 ngày khi đã qua tưới nước lần 2 thì tiến hành xới nhẹ, làm cỏ và vun luống lần cuối, lấy đất ở rãnh vun cho luống to và cao, dày cố định luôn, vun luống không đủ đất sẽ làm vỏ củ bị xanh hoặc mọc thành cây. Vét đất ở rãnh để khi ruộng bị nước sẽ nhanh khô.

c) Tưới nước

          Thường xuyên giữ đất đủ ẩm, dùng nguồn nước sạch để tưới. Trong 60 – 70 ngày đầu khoai rất cần nước, nếu thiếu nước hoặc nước trong ruộng không đồng đều lúc khô, lúc ẩm làm củ bị nứt, chất lượng củ và năng suất giảm.

          Có hai phương pháp tưới cho khoai tây:

– Tưới gánh: Không tưới nước trực tiếp vào gốc khoai mà tưới xung quanh gốc. Có thể kết hợp tưới với phân nhưng phải chú ý lượng phân hòa với nước. Không kết hợp tưới nước với phân chuồng vì có nhiều nấm gây thối củ.

– Tưới rãnh: Với ruộng phẳng, cho nước ngập 1/2 rãnh, khi nước ngấm đều thì tháo kiệt, tránh để nước đọng ở rãnh trong thời gian dài sẽ làm phát sinh và lây lan nguồn bệnh. Đặc biệt, khi phát hiện trên ruộng có bệnh héo xanh vi khuẩn thì tuyệt đối không được tưới rãnh vì sẽ tạo điều kiện cho bệnh lây lan rộng. Từ khi trồng đến khi khoai 60 – 70 ngày thường có 3 lần tưới nước. Tưới phải kết hợp với xới xáo, làm cỏ, bón phân thúc.

– Tưới lần 1: Sau trồng khoảng 2 – 3 ngày, khi khoai mọc cao khoảng 20 – 25 cm, nếu đất khô có thể dẫn nước vào ruộng, mỗi lần chỉ cho vào 3 – 4 rãnh, khi đủ nước thì cho tiếp vào 3 – 4 rãnh khác, lấp đầy rãnh củ, tháo đầu rãnh mới để nước thêm đều vào luống. Đất cát pha cho ngập ½ luống; đất thịt nhẹ cho ngập ⅓ luống, cho nước vào cùng một lúc nhiều rãnh hơn.

– Tưới lần 2: Khoảng 2 – 3 tuần sau lần 1, đất cát pha cho nước ngập ⅔ luống, đất thịt nhẹ cho ngập ½ luống làm như lần 1. Kết hợp bón thúc đợt 1 và khử lẫn cây lẫn giống, nhổ bỏ cây bệnh.

– Tưới lần 3: Sau lần tưới 2 khoảng 15 – 20 ngày tiến hành tưới nước lần 3. Đợt tưới nước này cũng là kết thúc cho chu kỳ sản xuất khoai tây, kết hợp bón thúc đợt 2 và khử lẫn cây lẫn giống, nhổ bỏ cây bệnh.

          Chú ý: Trước khi thu hoạch khoảng 2 tuần cần ngừng tưới nước. Nếu trời mưa phải tháo nước kịp thời để đất khô ráo tuyệt đối.

5. Phòng trừ sâu bệnh hại chính

Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng và khuyến khích áp dụng các biện pháp quản lý cây trồng tổng hợp (sử dụng giống kháng bệnh, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, kỹ thuật làm đất, bón phân, luân xen canh cây trồng hợp lý, vệ sinh đồng ruộng…).

Chú ý các loại sâu chính hại khoai tây là sâu xám, nhện trắng, bọ trĩ, rệp, sâu hà khoai tây; các bệnh chính hại khoai tây như: bệnh vi rút xoăn lùn, bệnh vi rút khảm, bệnh vi rút cuốn lá (PLRV), bệnh héo xanh, bệnh mốc sương. Dùng các loại thuốc đặc hiệu để phòng trừ theo đúng hướng dẫn trên bao bì của mỗi thuốc. Chú ý cách sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng lúc, đúng cách và đúng nồng độ, liều lượng).

6. Thu hoạch và bảo quản

a) Thu hoạch

– Trước khi thu hoạch cần loại bỏ cây bệnh, cắt bỏ thân lá để hạn chế bệnh hại truyền về củ giống. Thu hoạch khoai tây ở thời điểm phù hợp khi thấy lá vàng, cây rạc dần với thời tiết khô ráo. Khoai tây giống thu hoạch sớm hơn 5 – 7 ngày so với khoai thương phẩm.

– Khi thu hoạch, cần phân loại cỡ củ, củ to và nhỏ riêng rẽ, để nhẹ nhàng cho vào sọt ngay trên đồng ruộng để tránh sự sây sát.

b) Bảo quản

– Loại bỏ những củ bị dập, không nguyên vẹn. Bảo quản ở nơi khô, tối và thoáng khí.

– Khoai thương phẩm đóng gói trong bao bì, vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

          Hi vọng những kiến thức trên có thể giúp ích cho bà con trong quá trình canh tác cây khoai tây. Chúc bà con sức khỏe và có những mùa vụ bội thu!

CÔNG TY LIÊN DOANH PHÂN BÓN HỮU NGHỊ

Hotline: 0237 394 8686

Email: infor@phanbonhuunghi.vn

Địa chỉ: Khu công nghiệp và đô thị Hoàng Long, phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.